Ważne! Ta strona wykorzystuje pliki cookie.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. do celów reklamowych i statystycznych. Mogą stosować je też współpracujące z nami firmy - m.in. reklamodawcy. W przeglądarce internetowej, w której otwierasz nasz serwis możesz zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystając z tego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich używanie i zapisywanie w pamięci urządzenia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności i Regulaminie.

budowa niwelatora i teodolitu

Nasza ocena:

Pobrań: 76
Wyświetleń: 2295

Pobierz ten dokument

przeglądaj dokument na swoim komputerze

lub wydrukuj i korzystaj w dowolnym miejscu

Podgląd dokumentu

Fragment notatki:

Sprawozdanie z ćwiczeń geodezyjne pomiary szczegółowe.
BUDOWA TEODOLITU.
Teodolit to instrument geodezyjny wykorzystywany do pomiarów kątów w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Podstawowymi częściami teodolitu są: spodarka, limbus i alidada.
SPODARKA
Spodarka stanowi podstawę teodolitu i służy do jego poziomowania, za pomocą trzech śrub ustawczych. Dolne zakończenia śrub przechodzą przez płytkę sprzęgająca, która na środku ma nagwintowany otwór, do której za pomocą śruby sprzęgająca przykręca się instrument do głowicy statywu. Pod płytką sprzęgająca znajduje się płytka podstawowa, na której opierają się zakończenia śrub ustawczych. Płytka ta po lekkim odkręceniu śruby sprzęgającej umożliwia przesuwanie teodolitu po głowicy statywu. Spodarka może być wbudowana w instrument albo też stanowić dolną niezależną część teodolitu (najczęściej stosowane). Mówimy wówczas o spodarce wymiennej. Aby oddzielić górną część teodolitu od spodarki należy odkręcić śrubę dociskową a następnie wyjąć czop osiowy instrumentu z tulei spodarki. Zakładając, że wcześniej spodarka została spoziomowana, możemy teraz wsadzić do niej tarczę celowniczą. Wykorzystuje się ten schemat przy pomiarze kątów metodą trzech statywów. Do ustawienia teodolitu nad punktem (scentrowanie instrumentu) służy pion optyczny. Jest to element optyczny wbudowany w spodarkę lub w alidadę, za pomocą którego możemy ustawić znaczek centrujący (obserwowany w polu widzenia pionu optycznego) nad punktem. Do ustawienia ostrości znaczka centrującego służy okular pionu optycznego.
LIMBUS
Limbus (koło poziome) jest to krąg z naniesionym podziałem kątowym wyrażonym w stopniach lub w gradach. Na limbus rzutowane są kierunki ramion mierzonego kąta a następnie z różnicy tych kierunków wyliczana jest wartość kąta. Teodolity optyczne wyposażone są w szklane limbusy, na których podziały kątowe i opisy są naniesione na szkle metoda fotochemiczną. Mikroskopy odczytowe stosowane w teodolitach optycznych dają powiększenie 20-90x, dlatego kreski limbusa i ich opisy mają grubość linii nie przekraczającej kilku mikrometrów. Limbus może być oświetlony światłem dziennym, kierowanym z zewnątrz przez płaskie lusterko do systemu optycznego, rozpoczynającego się od przeszklonego otworu iluminatora na wsporniku lunety poprzez kręgi: poziomy (Hz) i pionowy(V) do mikroskopu odczytowego. Okular lunetki systemu odczytowego umieszczony jest równolegle do okularu lunety. W czasie pomiaru teodolit musi być idealnie spoziomowany, tak aby oś „v” zajmowała położenie pionowe, a limbus był prostopadły do niej.
ALIDADA
Alidada jest obracalną częścią teodolitu, osadzoną nad limbusem. Zawiera na obudowie i w jej wnętrzu liczne mechanizmy oraz elementy optyczne instrumentu. Najważniejsze części alidady to : luneta połączona a stałe z kołem pionowym, urządzenia odczytowe kręgów podziałowych (mikroskop), libele, pion optyczny, śruby zaciskowe i leniwki, mechanizm repetycji lub reiteracji. Na alidadzie znajdują się dwie libele: libela alidadowa, zwana także libelą rurkową oraz libela okrągłą zwana libelą sferyczną. Libele te posiadają ampułki wypełnione cieczą, w których to znajduje się pęcherzyk powietrza. Ampułki te mają wygrawerowane elementy, których punkt środkowy zwany jest punktem głównym G libeli. Obie te libele służą do wyznaczania płaszczyzn poziomych. Wykonanie tej czynności odbywa się za pomocą wspomnianych już śrub poziomujących. Jeżeli pęcherzyk powietrza zajmie położenie środkowe, tzn. znajdzie się w punkcie G libeli, mówi

(…)

… i rektyfikacja niwelatora składa się z sprawdzenia: a prostopadłości poziomej płaszczyzny głównej libeli do osi obrotu niwelatora b pionowego położenia siatki kresek niwelatora,
c poprawnego działania kompensatora w wyznaczonym zakresie poziomowania niwelatora za pomocą libeli, d poziomego położenia osi celowej niwelatora a Sprawdzenie prostopadłości płaszczyzny głównej libeli do osi
obrotu niwelatora Niwelator…

BUDOWA NIWELATORA Libelowego
Podstawowymi częściami niwelatora są:
Spodarka - S
Alidada - A z lunetą - L i urządzeniami poziomującymi oś celową - c
Libela niwelacyjna - Ln
Śruba niwelacyjna - E
Śruba rektyfikacyjna libeli niwelacyjnej - Śr
Śruba zacisku alidaday - Z
Libela okrągła - Lo
Tuleja spodarki - T
Płytka sprężynująca - Ps
Oś obrotu instrumentu (alidady) - v
Oś celowa lunety - c
Oś główna…
…;
Laserowe - realizujące oś poziomą poprzez wysyłanie widzialnej wiązki laserowej, w wersji rotacyjnej - wirujący promień lasera realizuje w przestrzeni powierzchnię poziomą;
Kodowe (cyfrowe) - umożliwiające automatyczne wykonanie odczytu ze specjalnych łat z kodem kreskowym.
Warunki geometryczne niwelatora:
Oś libeli niwelacyjnej powinna być prostopadła do osi obrotu instrumentu - l ┴ v
Płaszczyzna Głowna alidadowej libeli okrągłej powinna być prostopadła do osi obrotu instrumentu - Q ┴ v
Pozioma kreska siatki celowniczej powinna być prostopadła do osi obrotu instrumentu - n1 ┴ v
Oś głowna libeli niwelacyjne powinna być prostopadła do osi celowej lunety - l || c Odczyt z łaty niwelacyjnej
Po wycelowaniu lunety niwelatora na łatę (zakładamy, że łata ustawiona jest w pionie) uzyskujemy obraz w polu widzenia…
…. Podobnie, połowę wychylenia w kierunku
prostopadłym , usuwa się trzecia śrubką rektyfikacyjną , a resztę kolejna srubą poziomującą. Dla
kontroli niwelator jest obracany o 180° i w wypadku zejścia pęcherzyka z punktu
głównego libeli rektyfikacja jest poprawiana tak samo jak poprzednio.
b - Sprawdzenie pionowego położenia siatki kresek niwelatora Siatkę kresek niwelatora sprawdza się, celując spoziomowanym…
… powiększeniu możemy obserwować znacznie oddalone obiekty. Jednymi z zasadniczych elementów lunety jest obiektyw i okular. Obserwator patrząc do lunety od strony okularu widzi w polu widzenia siatkę celowniczą w postaci krzyża kresek (zwaną też siatką kresek) Ostrość siatki celowniczej można ustawić za pomocą okularu lunety. Oprócz siatki celowniczej w polu widzenia lunety znajduje się również obraz

Komentarze użytkowników (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz